ชีวิตยุ่ง ๆ กับงาน DIY

     กว่าจะได้เขียนข้อความนี้ นั่งจ้องจอคอมอยู่นานพอควร ห่างหายไปหลายวัน ด้วยหน้าที่ การงาน คิดถึงเพื่อน ๆ เลยต้องกลับมานั่งคุยกันสักหน่อย แล้วเดี๋ยวค่อยแบ่งปันความรู้กันต่อไปครับ
     ช่วงที่ห่างหายไป นอกจากติดงานแล้ว ยังเป็นช่วงที่เพื่อน ๆ ผมบางคนสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก เพื่อนบางคนป่วย บางคนประสบปัญหาทั้งเรื่องงาน เรื่องครอบครัว บางคนก็พอจะให้คำแนะนำ ให้ความช่วยเหลือได้ บางคนก็ได้แต่ให้กำลังใจ เมื่อเรื่องยุ่ง ๆ ผ่านพ้นไป ก็กลับมายุ่งเรื่องในบ้านอีก อยู่บ้านหลังนี้มาครบ 4 ปี เลยถือโอกาสปรับปรุงสภาพแวดล้อมสักที เดือนมีนาคมจะได้มีที่ให้เพื่อน ๆ มาพบปะกันได้อย่างสะดวกสบาย
      ช่วงนี้มีแอมป์หลอดยี่ห้อดังของไทยมากองรอให้โมอยู่เครื่องนึง หงายท้องไว้ 2 วันแล้วครับ เอาไว้โมเสร็จแล้วจะมาเล่าให้ฟังอีกทีแล้วกันครับ ...

ศัพท์ กับการฟังเพลง (ตอนที่ 4)

     Transparency ความสะอาด (ของเสียง)  แนะนำให้ทดลองฟังด้วยเพลง Played twice โดย The Fred Hersch Trio ในเพลง จะมีเครื่องดนตรี คือเปียนโน เบส กลอง ซึ่งให้เสียงได้เต็มที่ ไม่เบลอ บวม เสียงของเปียนโนที่เคาะไล่ลงบนสาย เสียงเบสที่ตรงเข้าหาผู้ฟัง หรือเสียงของกลอง และเครื่องเครื่องเคาะ ที่โดดเด่น ไม่มีอาการคลุมเครือ
    ผมชอบตรงเสียงกลอง ที่สามารถให้เสียงที่สะอาดจริง ๆ เสียงไม้กลองที่กระทบกับหนังกลอง ลงไป เหมือนกับยืนฟัังอยู่หน้ากลองจริง ๆ เสียงที่มีความสะอาด ทำให้บอกตำแหน่ง หรือเวทีเสียงได้ง่ายครับ

ศัพท์ กับการฟังเพลง (ตอนที่ 3)

    ในแทรคที่ 11 Naturalness แนะนำให้ทดลองฟังเพลง Correnteza  ขับร้องโดย Ana Caram ในเพลงนี้ ได้แนะนำให้ฟัง เสียงที่บันทึกมาแบบอนาล๊อค สัมผัสเสียง นักร้อง และเครื่องดนตรี ที่แท้จริง ตั้งแต่ บรรยากาศของ วงดนตรี เสียงลมหายใจของนักร้อง แบคกราวด์เพลง

ขณะที่ฟังเพลงนี้ ในช่วง intro เสียงของนกร้อง จะเหมือนอยู่รอบ ๆ ตัว เสียงเชลโล ที่ลากลงต่ำ รายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ในเพลงนี้ ใช้ทดสอบเครื่องเสียงได้เป็นอย่งดีครับ

ศัพท์ กับการฟัง (ตอนที่ 2)

    ในแทรคที่ 6 พูดถึง   บรรยากาศ (Atmosphere) จากเพลง Maiden Voyage ขับร้องโดย Leny Andrade แนะนำการฟังให้รับรู้ถึง ขอบข่ายวงดนตรีที่มีความกว้าง แต่ในขณะเดียวกัน สามารถบอกตำแหน่งของ นักร้อง เครื่องดนตรีต่าง ๆ  ได้อย่างชัดเจน มีพลัง สมจริง
    แทรคที่ 8 ความบริสุทธิ์ของเสียงกลาง (Midrange-Purity) จากเพลง Grandma's Hands ขับร้องโดย Livingston Taylor ความบริสุทธิ์ของเสียงกลาง หมายถึง ความสมจริง สมจัง ของ เสียงร้อง ซึงนอกจาก จะมีความไพเราะแล้ว ยังแสดงให้เห็นถึงพลังเสียงที่เปล่งออกมาจากปอด รวมถึง การให้จังหวะด้วยการดีดนิ้วมือในเพลง ที่สามารถรับรู้การกระทบกันของนิ้วและกระดูก (ทำไมต้อง ความบริสุทธของเสียงกลาง : เพราะเสียงกลาง กินขอบเขตกว้างในการรับฟัง ครอบคลุมทั้งเสียงร้อง และเครื่องดนตรีหลายชนิด รวมถึงเป็นย่านเสียงที่มีส่วนสำคัญในการสร้างเวทีเสียง)

ศัพท์ กับการฟัง

     ผลพวงจากช่วงงาน " DIY @ ชายทะเล " คุณโอบได้นำแผ่นซีดี สำหรับฝึกการฟังเพลงมาให้ลอง เป็นแผ่นที่ทำโดย เชสกี้ เรคคอร์ด บรรยายไทย ถึงการฟังเพลงที่บันทึกมาด้วยคุณภาพสูง แต่ละเพลง จะมีจุดเด่นในด้านต่าง ๆ ให้ทดลองฟังครับ

      แทรค ที่ 2 แนะนำให้ฟังเพลง Spanish Harlem ร้องโดย Rebecca Pidgeon โดยให้ผู้ฟัง ฟังเพลงที่บันทึกมาอย่าง high resolution คำว่า high resolution หมายถึง รายละเอียดสูง ในที่นี้หมายถึงเพลงที่มีการบันทึกเสียงดนตรี และนักร้อง ด้วยคุณภาพสูง สามารถแสดง เวทีเสียงทั้งด้านข้าง ด้านบน-ล่าง ความลึกของเวที รวมถึงสามารถแยกแยะรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่เกิดจากเครื่องดนตรีชนิดเดียวกัน แต่มีการเคลื่อนไหวของผู้เล่น หรือการเคลื่อนไหวของนักร้อง

    

       แทรคที่ 4 แนะนำในเรื่องของความลึก (Depth) เพลงที่แนะนำ คือเพลง If I could sing your blues ขับร้องโดย Sara K. คำแนะนำในการฟังเพลงเพื่อเข้าใจถึงความลึกคือ แบคกราวด์ในเพลงนี้ เสียงแซกโซโฟน จะอยูหลังนักร้อง ไปมาก เสียงจึงไม่ดังมากนัก ใขขณะที่นักร้อง อยู่ไกล้ไมโครโฟน เมื่อลองฟังเริ่มแรก จะเห็นชัดว่า มีความห่างของตำแหน่งดนตรี และนักร้องชัดเจน เสียงของนักร้องที่เค้นพลังออกมา บางส่วน สะท้อนกลับจากผนังเข้ามาที่ไมโครโฟน อย่างเห็นได้ชัด ดนตรี มีความหนัก เบา ตามอารมณ์เพลง  


เดี๋ยวว่าง ๆ มาเล่าต่อครับ

เส้น สาย และเสียง

    หลายปีที่แล้วผมเป็นคนหนึ่ง ที่ไม่ค่อยเชื่อเรื่องสายไฟ AC และ Accessory ประกอบในการฟังเพลงจากเครื่องเสียงเท่าใดนัก แต่ในวันนี้ ได้ทดสอบแล้วครับว่า สายไฟ AC ที่จ่ายไฟให้แอมป์ของเรา มีผลต่อเสียงมากเพียงใด ...
      สิ่งที่ผมค้นพบอย่างหนึ่งคือ การฟังเพลงจากเครื่องเสียงนั้น ประสบการณ์ในการฟังมีส่วนสำคัญมาก การที่ได้ลองฟังจากเครื่องเสียงดี ๆ ห้องฟังดี ๆ และการชี้แนะจากผู้ที่มีประสบการณ์อย่างแท้จริง ทำให้เราพัฒนาทักษะในการรับรู้ และแยกแยะรายละเอียดได้ดีขึ้น

      การทดลองเทียบเสียงแบบง่าย ๆ .. หากใช้สายไฟเส้นเล็ก ๆ ที่แถมมากับเครื่อง หรือสายไฟคอมพิวเตอร์ ให้ลองเปลี่ยน ไปเป็นสายไฟ ขนาด 3 x 2.5  sqmm ยังไม่ต้องเอาแพง ยี่ห้อพื้น ๆ ตามร้านขายอุปกรณ์ไฟฟ้าก็ได้ เมตรละ 30-40 บาท ซื้อสัก 2 เมตร หาปลั๊กหัวท้ายมาใส่ เอาแบบราคาพอรับได้ ประมาณว่ารวม ๆ แล้ว ทั้งชุด ไม่ต้องเกิน 800-1000 บาท แล้วเสียบเข้าไปแทน สายเดิม จะได้ยินเสียงที่แตกต่างกันได้ชัดเจน
      ลองดูเล่น ๆ เพิ่มก็ได้ครับ สายไฟที่ขายในร้านขายอุปกรณ์ไฟฟ้าทั่วไป มีประมาณ 4-5 ยี่ห้อ ลองดูว่าเสียงแตกต่างกันมั๊ย ... อาจเจออย่างที่ชอบ ในราคาที่ใช่ก็ได้ครับ

ลำโพง ฟูลเร้นจ์ (Full Range)

    อะไรคือลำโพงฟูลเร้นจ์ ?
                  Full Range แปลแบบง่าย ๆ ตรง ๆ ก็เต็มย่าน(ความถี่) หมายถึงลำโพงที่สามารถ ตอบสนองความถี่ในย่านที่หูเราได้ยิน เช่น 20-20000 Hz ถึงแม้ แต่ละยี่ห้อ อาจจะโฆษณาว่าตอบสนองความถี่ได้สูง หรือต่ำกว่านี้ ก็แล้วแต่ครับ
                  คำถามต่อมา ก็คือ แล้วลำโพงฟูลเร้นจ์ จะมีกี่ไดรเวอร์กี่ตัวใน 1 ตู้ เพราะ ลำโพง 2 ทาง 3 ทาง ก็ตอบสนองความถี่ได้ตลอดย่าน ลำโพง ดอกเดียว บางยี่ห้อ ก็ ตอบสนองความถี่ได้ตลอดย่านเช่นกัน
                   ที่ถูก คือ ลำโพงฟูลเร้นจ์ หมายถึงลำโพงดอกเดียว ที่สามารถตอบสนองความถี่ได้ตลอดย่านการฟัง

      ทำไม ลำโพงฟูลเร้นจ์จึงถูกจับคู่กับแอมป์หลอด ?
                    ลำโพงฟูลเร้นจ์ส่วนใหญ จะมีความไวสูงมาก เช่น Lowther บางรุ่น ความไวมากกว่า 102 dB ที่ความไวขนาดนี้ แอมป์หลอดที่มีกำลังขับ 1 วัตต์ก็สร้างเสียงให้กระหึ่มคับห้องได้
       แล้วจำเป็นหรือไม่กับลำโพงฟูลเร้นจ์ ?
                     เรื่องคุณภาพเสียง ผมคงไม่ฟันธงครับ เพราะเป็นเรื่องความชอบของแต่ละคน ที่แน่ ๆ คือ ราคาลำโพงฟูลเร้นจ์ สูงเอาเรื่อง อีกทั้ง ตู้ลำโพง จะต้องเป็นไปตามแบบที่เหมาะสมกับลำโพงแต่ละรุ่น ซึ่งมีความซับซ้อนในการออกแบบและทำพอสมควร

    ถ้าจะให้แนะนำ ลำโพง สำหรับแอมป์หลอดแล้ว สำหรับผม ผมจะมองที่ลำโพง 2-3 ทาง รุ่นเก่า ๆ ของ อเมริกา หรือญี่ปุ่น ราคามือ 2 มือ 3 หรือมากกว่านั้น สภาพสวย ๆ ราคาหลักพันกลาง ๆ ความไว ประมาณ 90-94 DB ก็สามารถเล่นกับแอมป์หลอดได้ดีพอสมควรครับ